Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi: Có Những Giới Hạn Chỉ Tồn Tại Vì Ta Tin Rằng Mình Không Làm Được

Có những giới hạn không phải vì mình không làm được.

Mà vì mình đã tin rằng mình không làm được.

Trước một cuộc thi, tôi từng xin đổi từ cự ly Olympic xuống Sprint 750m vì nghĩ mình chưa sẵn sàng.

Nhưng rồi không đổi được nữa.

Không còn phương án khác.

Tôi chỉ có thể bước vào cuộc đua và cố gắng hết sức.

Điều bất ngờ là kết quả lại tốt hơn lần trước rất nhiều.

Khi nhìn lại, tôi nhận ra:

Đôi khi điều giữ chúng ta lại không phải năng lực.

Mà là câu chuyện chúng ta đang tự nói với chính mình.

Và đó cũng là lúc tôi thấy rõ hơn giá trị của nghệ thuật đặt câu hỏi.

 

Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi Giúp Thay Đổi Góc Nhìn

Khi đứng trước một thử thách, chúng ta rất dễ hỏi:

“Liệu mình có làm nổi không?”

Câu hỏi này nghe có vẻ bình thường.

Nhưng nó khiến tâm trí bắt đầu tìm bằng chứng cho sự lo lắng.

Mình chưa tập đủ.

Mình chưa có kinh nghiệm.

Mình có thể thất bại.

Và rất nhanh, chúng ta tìm được lý do để dừng lại.

Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi Bắt Đầu Từ Việc Đổi Câu Hỏi

Thay vì hỏi:

“Liệu mình có làm được không?”

Tôi thử hỏi:

“Mình thực sự muốn điều gì?”

“Mình muốn trở thành người như thế nào?”

“Nếu không bỏ cuộc, bước tiếp theo mình sẽ làm gì?”

Câu hỏi thay đổi.

Góc nhìn cũng thay đổi.

Và khi góc nhìn thay đổi, hành động bắt đầu xuất hiện.
 

Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi Không Chỉ Giúp Tìm Câu Trả Lời

Một câu hỏi tốt không chỉ cung cấp thêm thông tin.

Nó có thể thay đổi trạng thái của một người.

Từ lo lắng sang tập trung.

Từ đổ lỗi sang chịu trách nhiệm.

Từ “không thể” sang “tôi có thể làm gì tiếp theo?”

Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi Giúp Chuyển Từ Sợ Hãi Sang Hành Động

Hãy thử so sánh:

“Tại sao tôi lại kém thế này?”

với:

“Tôi có thể học được gì từ việc này?”

“Tại sao việc này lại khó thế?”

với:

“Bước nhỏ nhất tôi có thể làm ngay bây giờ là gì?”

“Liệu tôi có thất bại không?”

với:

“Nếu thất bại, tôi sẽ học được điều gì?”

Cùng một tình huống.

Nhưng câu hỏi khác nhau có thể đưa tâm trí tới những hướng hoàn toàn khác nhau.

Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi Giúp Vượt Qua Giới Hạn Bản Thân

Rất nhiều giới hạn của chúng ta không phải những bức tường thật.

Chúng được hình thành từ trải nghiệm cũ, nỗi sợ và những kết luận mình đã tin quá lâu.

“Tôi không hợp.”

“Tôi chưa đủ giỏi.”

“Tôi chưa từng làm.”

Nhưng “chưa từng làm” không có nghĩa là “không thể làm”.

Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi Giúp Nhìn Thấy Phiên Bản Mình Muốn Trở Thành

Có một câu hỏi tôi rất thích:

“Nếu tiếp tục như hiện tại, mình sẽ trở thành ai?”

Và một câu khác:

“Nếu dám thay đổi, mình có thể trở thành ai?”

Hai câu hỏi đó đủ để chúng ta nhìn lại cách mình đang sống, làm việc và lựa chọn.

Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi Có Thể Tạo Ra Hành Động Mới

Cuối cùng, cuộc đua không được hoàn thành bằng suy nghĩ.

Nó được hoàn thành khi mình bước xuống nước, bắt đầu chạy và tiếp tục tiến về phía trước.

Nghệ thuật đặt câu hỏi cũng vậy.

Câu hỏi tốt không để chúng ta suy nghĩ mãi.

Nó dẫn tới một quyết định.

Một hành động.

Một bước tiến mới.

Đó cũng là điều tôi tập trung trong chương trình Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi: học cách hỏi để thay đổi góc nhìn, kích hoạt tư duy và giúp chính mình cũng như người khác chủ động hành động hơn.

Bởi đôi khi chúng ta không thiếu năng lực.

Chúng ta chỉ cần một câu hỏi khác để nhìn thấy khả năng mà trước đó mình chưa từng nhìn thấy.
NGHỆ THUẬT ĐẶT CÂU HỎI – Thay đổi câu hỏi, thay đổi góc nhìn, thay đổi hành động.